تورستین وبلن

تورستین وبلن


نام اصلی:تورشتاین وبلن (Thorstein Veblen)
زادگاه:ویسکانسین ، ایالات متحده
تاریخ تولد:30 ژوئیه ۱۸۵۷
تاریخ وفات:3 آگوست 1929
ملیت:آمریکا
پیشه:اقتصاددان، و جامعه‌شناس

آلبوم تصاویر

کتاب های تورستین وبلن

زندگی نامه تورستین وبلن

تورشتاین وبلن (Thorstein Veblen)

تورشتاین وبلن (Thorstein Veble) در (30 ژوئیه ۱۸۵۷) در مزرعه اي در ویسکانسین متولد شد. در خانواده ای فقیر که خود ششمین فرزند از دوازده فرزند آن ها محسوب می شد و یک خانواده مهاجر نروژی بود که کشاورزی می کردند. پدربزرگ پدری وبلن اجاره دار بود چون حقوق خویش را در مزرعه خانوادگی اش از دست داده بود و در نتیجه، از منزلت اجتماعی ممتاز مالکیت یک مزرعه، به مقام پست اجاره داری نزول کرده بود.

خانواده وبلن پس از مهاجرت باز هم به مشکل زمین برخوردند و زمین بازان ادعای مالکیت آن ها را نسبت به زمین شان رد کرده بودند و در نهایت نیمی از زمین آن ها را تصاحب کردند. نفرت از ویلن و خانواده اش به همین دلایل بسیار مورد کلاهبرداري، زمین بازان و وکیلان، قرار گرفتند و در بسیاری از نوشته های وبلن نیز به آن اشاره شده است.

وبلن در رساله خود سعی کرده است واقعیت های دنیای سرمایه داری زمان خود را تشریح کند و به همین منظور، بسیاری از نمودهای رفتاری زندگی طبقه مرفه دوران بربریت و فئودالیسم را الگو قرار می دهد. وبلن عملا به تحلیل کارکردهای ناپیدا و غیرارادی پدیده های اجتماعی پرداخته است و بحث های او متکی بر روششناسی علمی نیست.

وبلن در توصیف نظام اقتصادی و اجتماعی آمریکا بیان میکند که نظام سرمایهداری آمریکا از دو بخش عمده تشکیل شده است که صنعت (سطح پیشرفت فنی و فعالیت های تولیدی) و بازرگانی (امور مالی و پولی و سوداگری) از مؤلفه های اصلی این دو بخش بهشمار میروند. وبلن معتقد است که تناقض و تضاد آشکاری بین این دو بخش وجود دارد که این تضاد، نتیجه ستیزی است که بین خواست های فردی (غریزه ها) در زمینه کارگرایی و مال اندوزی از یک سو، و از سوی دیگر حاصل تضاد موجود بین نظام مالی (پولمداری) و نهادهای فنی جامعه است.
وبلن در حوزه اندیشه های اقتصادی و اجتماعی معتقد است که نظام صنعتی و تولیدی برای انسان سودمند است، زیرا این نظام منجر به پدید آمدن ارزش های اقتصادی می شود. این در حالی استکه به اعتقاد وبلن، نظام بازرگانی و سوداگری، غیرسودمند هستند. وی در این زمینه معتقد است که این نظام (نظام بازرگانی)، فقط ارزش های پولمداری را خلق کرده است و پرورش می دهد. 

 

تورشتاین وبلن


وبلن معتقد است که، صرفا ارزش های اقتصادی واقعی هستند و آنها می توانند در پایندگی جوامع بشری کارایی مؤثر داشته باشند. این در حالی استکه از نظر وی، ارزش های پولمداری غیرواقعی و بدلی هستند و فقط منجر به ازدیاد دارایی های فردی می شود و در ایجاد و نشر انسانیت نقشی ندارند.
وبلن با رویکردی آگاهانه و منطقی، گسترش نهادهای تجارت و دادوستد در قرن هجدهم میلادی و سالهای بعد از آن را پذیرفته، اما معتقد است که نارسایی های به وجود آمده در بلندمدت، در حوزه کسب و کار و سوداگری، میتواند پایه های این نظام را متزلزل گرداند. وی اندیشه های واقعگرایانه، شکآلود و غیرشخصی فرآیند ماشینی شدن به همراه پیشرفت علوم و تکنولوژی را بهعنوان تهدید جدی اندیشه ها و نهادهای سوداگرانه تجارت معرفی میکند. وبلن با تشریح زمینه های فکری ایجاد شده در عصر تکنولوژی، بیان می کند که این زمینه های فکری، مقدمات فرسایش نهادهای بازرگانی را فراهم می کند. وی با تحلیل ابعاد نظام سرمایه داری شکل گرفته در آمریکا، معتقد است که ساختار این نظام بهگونه ای است که در آن شکاف و تضاد بین صنعت و بازرگانی روزبهروز افزایش می یابد. وبلن معتقد است که این اختلاف و تضاد به این منجر می شود که سرمایه داری با نفوذ تفکرات تکنوکرات ها در مردم، آنها را به متلاشی کردن و از بین بردن این نظام ترغیب کند. 
وبلن عاقبت نظام سرمایه داری آمریکا را در خوشبینانه ترین حالت بازگشت به سوسیالیسم و در بدبینانه ترین حالت، منجر به تشکیل یک حکومت فاشیستی و برگشت به یک نوع بربریت و یغماگری مدرن می داند. وبلن با تشریح عملکرد سردمداران نظام مبتنی بر سرمایهداری آمریکا، در عرصه بینالملل، تشریح میکند که سیاست مداران آمریکا با دخالت در امور بین الملل سعی در تقویت تفکرات جنگ افروزانه و بر پا کردن جنگ های ویرانگر و نفرت انگیز دارند تا از این طریق، منافع قدرت های بزرگ سرمایه داری در عرصه بین المللی را تأمین کنند. مطالعه آثار و اندیشه های اقتصادی، اجتماعی و بعضا سیاسی وبلن نمایانگر این واقعیت است که وی اقتصاد را بهعنوان بخشی از موضوع ها و عناصر کلی مردمشناسی فرهنگی می داند. به نظر وی، علم اقتصاد بخش مادی فرهنگ جامعه را مورد بررسی قرار می دهد. وی معتقد است که نظام اقتصادی هم مانند دیگر عناصر فرهنگ انسانی، محصول تکامل تاریخی است که طی مراحل گوناگون و با گذشت زمان به وضعیت امروزی رسیده است.
در این راستا همچنین وبلن بر این باور است که ثروت برای اینکه برای فرد منزلت بیشتری به همراه آورد باید بصورت متظاهرانه به نمایش گذاشته شود. طبقه مرفه علاوه بر بدست آوردن ثروت و به تبع آن قدرت، همواره در پی نشان دادن این ثروت برای کسب افتخار اجتماعی بوده اند. این تظاهر در ابتدا بصورت «فراغت خودنمایانه» از طریق اشتغال فرد به کارهای غیرتولیدی است، زیرا کار مولد تنها متعلق به طبقات پائین تر بوده است.

به باور وبلن، در جامعه شهری امکان این نوع نمایش ثروت وجود ندارد. پس «مصرف خودنمایانه» جای اشتغال غیرمولد را می گیرد. ثروتمندان می کوشند با مصرف خودنمایانه خود را متمایز کنند و به عنوان الگوی جامعه معرفی کنند. در این فرایند طبقه مرفه نمادهایی را مطرح می کند که این نمادها ارزش تلقی می شود و با رقابتی شدن فضای جامعه دیگر طبقات هم می کوشند تا خود را به نمادهای طبقه مرفه نزدیک کنند.

از دید وبلن، نهاد مجموعهای از اصول است که قابلیت تغییر دارد چون يا دوباره خلق شده یا از طریق تقليد در هر نسل بعدي ملکه ذهنی شده است. بنابراین از آنجا که عمر نهادها از انسانها بیشتر است افراد نمیتوانند نظریه سازی کنند چون ترجیحات فرد و خاستگاه فردگرایانه به عنوان واحد تحلیل، جایی برای شروع و خلق یک نظریه نیستند. بنابراین،  بشر به سادگی نمیتواند آنچه را که دوست دارد، انجام دهد. بلکه بايد بیش از آن انسان ها آنچه را که باید انجام دهند، دوست دارند. چرا که محدودهای باز برای اعمال انسانی، به وسیله ساختار نهادی یا زمینه نهادی که در آن زاده شدهاند، تعیین میشود.

به نظر وبلن، آداب و رسوم اینگونه شکل میگیرد که هدف انسان در جریان فعالیت و کار، بهبود شرایط زندگی است و افراد جامعه برای رفع احتیاجات خود نهادهایی به وجود میآورند که در طول زمان تبدیل به آداب و رسوم مورد قبول جامعه میشوند. نهادهای کنونی نیز حاصل فرآیند مستمر آداب و رسومی است که طی قرنها پدید آمدهاند. همچنین وبلن درباره نهاد ها اعتقاد دارد که عادتها یا نهادهای اجتماعی، برخلاف غرایز هیچکدام جهتی به سوی خیرخواهی و بهبود ندارند. 

او در ماه اوت ۱۹۲۹ (۷۲ سال) در آمریکا درگذشت.

آثار:

  • The Theory of the Leisure Class
  • The Theory of Business Enterprise
  • The Instinct of Workmanship and the State of the Industrial Arts
  • Imperial Germany and the Industrial Revolution
  • An Inquiry into the Nature of Peace and the Terms of Its Perpetuation
  • The Higher Learning In America: A Memorandum On the Conduct of Universities By Business Men
  • The Place of Science in Modern Civilisation and Other Essays
  • The Vested Interests and the Common Man
  • The Engineers and the Price System
  • طبقه تن پرور
 

آثار تورستین وبلن که در کتابچین موجود است

  1. کتاب طبقه تن پرور
  2. کتاب طبقه تن پرور انتشارات روزگارنو