سلمان ساوجی

سلمان ساوجی


نام اصلی:خواجه جمال الدین سلمان بن خواجه علاءالدین محمد
زادگاه:ساوه
تاریخ تولد:سال 709 هجری قمری
تاریخ وفات:12 ماه صفر سال 778
محل زندگی:ایران
ملیت:ایرانی
پیشه:شاعر

آلبوم تصاویر

کتاب های سلمان ساوجی

زندگی نامه سلمان ساوجی

چکیده

خواجه جمال الدین سلمان ابن خواجه علاءالدین محمد معروف به سلمان ساوجی شاعر قرن هشتم متولد ساوه است. او یکی از بهترین قصیده سرایان قبل از حکومت صفویان بود. ساوجی در غزل سرایی نیز مهارت خاصی داشت. بیشتر اشعار و قصاید سلمان ساوجی در باب ستایش شاهان و وزرا و کمی هم در مورد موضوعات اخلاقی و ستایش پیامبر اعظم (ص) و ائمه اطهار بوده است. از میان آثار به جا مانده از او می توان به جمشید و خورشید سلمان ساوجی، رباعیات سلمان ساوجی، ترکیبات سلمان ساوجی، ترجیعات سلمان ساوجی و غزلیات سلمان ساوجی اشاره کرد. ساوجی در سال 778 هجری قمری دار فانی را وداع گفته است.

 

خواجه جمال الدین سلمان ابن خواجه علاءالدین محمد

 

شرح کاملی بر زندگی سلمان ساوجی

 سلمان ساوجی احتمالا بین سال های 692 تا 709 هجری قمری در شهر دز از توابع ساوه به دنیا آمده است. خانواده او، خانواده ای سرشناس در ساوه به شمار می رفتند و پدرش خواجه علاءالدین محمد اهل قلم بود و شغل دیوانی داشت.

 

ساوجی و دربار

او در خدمت امیران و شاهان بوده و به خواجه غیاث الدین محمد و سلطان ابوسعید بهادر خان خدمت می کرده است. سلمان ساوجی چهل سال از زندگی خود را در سفر گذرانده و به شهرهایی مثل تبریز و بغداد سفر می کرده و به مدح خاندانی که در خدمتش بوده، می پرداخته است.

 

دلیل شهرت ساوجی

عمده شهرت سلمان ساوجی به سبب سرودن قصیده ای به نام بدیع الاسحار بوده است که در سن بیست و شش یا بیست و هفت سالگی آن را در وصف و مدح غیاث الدین محمد وزیر سروده است.

ساوجی یکی از شاعرانی محسوب می شود که توصیف طبیعت را همراه با پویایی و زندگی همراه کرده و به اصطلاح به اشیا بی جان، حیات بخشیده است. بسیاری از شعرهای سلمان ساوجی در مدح شیخ حسن و همسرش دلشاد خاتون و سلطان اویس سروده شده است و با آن ها ارتباط بسیار نزدیکی داشته و سال ها ندیم و معلم خاندان آن ها بوده است.

سلمان ساوجی

سلمان ساوجی آن طور که از اشعارش برمی آید دارای همسر و فرزندان بسیار بوده و حتی گاهی گفته شده خانواده او بیست نفری بوده و احتمالا یکی از فرزندان وی در سنین کودکی از دنیا رفته است.

شعری که در آن به خانواده پرجمعیتش اشاره می کند:

در چنین شهری وقتی با چنین بی برگه ای
بیست كس نانخوار دارد بنده و نانخوار نیست.

اشاره اش به مرگ فرزند خردسالش:

چشم من جای تو بود ای نور چشم
رفتی و ماند از تو خالی جای تو

ساوجی همچنین در اشعار خود، وقایع زمان خود را ترسیم کرده است و از وضع ناآرام و ناگوار آن زمان و ظلم و ستمی که به مردم روا داشته می شده اشاره کرده است. حتی در اشعار وی به خراب شدن شهر بغداد در اثر سیل نیز اشاره شده است.

گفته می شود او در اواخر عمر دیگر جز دربار امیران نبوده و در انزوا در ساوه زندگی می کرده است و در سال 778 هجری قمری دیده از دنیا فرو بسته است.

 

ویکی پدیا سلمان ساوجی

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%DB%8C

 

آثار به جای مانده از سلمان ساوجی:

  • جمشید و خورشید
  • فراق نامه
  • دیوان اشعار سلمان ساوجی
  • غزلیات سلمان ساوجی
  • رباعیات سلمان ساوجی
  • ترکیبات سلمان ساوجی
  • قصاید سلمان ساوجی

 

بخشی از اشعار سلمان ساوجی:

سر نامه بنوشت نام خدای

خدای جهان داور رهنمای

رساننده عاشقان را به کام

رهاننده بستگان را ز دام

نگارنده گلشن لاجورد

برآرنده گنبد سالخورد

فروزنده شمع و ناهید مهر

فرازنده طاق مینا سپهر

هزار آفرین باد بر جان تو

خداوند عالم نگهبان تو

ز چشم بدان ایزدت گوش دار

هوای غریبی تو را سازگار

همه ساله بخت تو بادا جوان

مبیناد باغ بهارت خزان

از این دامن از خود برافشانده ای

ز کام دل خود جدا مانده ای

ازین عاشق صادق مستهام

تو را می رساند دعا و سلام

اگر من حدیث فراقت کنم

و یا قصه اشتیاقت کنم

همانا که با تو نگوید رسول

دل نازک تو گردد ملول

قلم خواست تا شرح غوغای تو

نویسد، ولی سر سودای تو

کجا گنجد اندر زبان قلم؟

که بادا سیه، دودمان قلم!

میان من و تو ز دلبستگی

جدائی فزون کرد پیوستگی

کسی کز مراد دل خود جداست

اگر پادشاهی کند بینواست

تو دانی که من پادشائی خویش

بزرگی و کار و کیائی خویش

به یک سو نهادم گزیدم تو را

به خوناب دل پروریدم تو را

در آخر مرا خوار بگذاشتی

دل از من به یکباره برداشتی

برانم که پاداش من این نبود

خطائی اگر رفت، چندین نبود

کنون روز و شب دیده دارم به راه

که تا کی بر آید درخشنده ماه



 


آثار سلمان ساوجی که در کتابچین موجود است

  1. کتاب مجموعه آثار سلمان ساوجی
  2. کتاب قطعات سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  3. کتاب فراق نامه سلمان ساوجی
  4. کتاب قصاید سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  5. کتاب غزلیات سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  6. کتاب جمشید و خورشید سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  7. کتاب ترکیبات سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  8. کتاب ترجیعات سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  9. کتاب رباعیات سلمان ساوجی - دیوان اشعار
  10. کتاب دیوان اشعار سلمان ساوجی